W lipcu 2026 roku odnowiona została tablica PRO MEMORIA. Dopisano na niej nazwiska trzech kolejnych osób szczególnie związanych z historią Zatora: dr. Fryderyka Růžički, inż. Witolda Czupryńskiego oraz mgr. farmacji Witolda Nowaka.
To dobra okazja, by przypomnieć ludzi, którzy swoją pracą i działalnością pozostawili trwały ślad w dziejach miasta. Biografie dr. Růžički i inż. Czupryńskiego publikowaliśmy już w „Życiu Zatora” nr 4/2025.
Dr Fryderyk Růžička
Fryderyk Růžička urodził się w 1873 roku w Czechach. Studiował medycynę w Pradze i pracował jako lekarz wojskowy. Podczas I wojny światowej był między innymi komendantem szpitala wojskowego w Wadowicach.
W 1917 roku powierzono mu kierowanie czterema szpitalami polowymi. Wtedy przeniósł się wraz z rodziną do Zatora i z miastem związał już resztę swojego życia.
Po wojnie prowadził praktykę lekarską, był lekarzem miejskim, kolejowym i lekarzem Kasy Chorych.
Růžička angażował się również w życie społeczne i kulturalne. Był współzałożycielem teatru amatorskiego, strzelnicy i kortu tenisowego. Szczególną pasją była jednak dla niego historia Zatora.
Gromadził dokumenty, książki, opracowania i fotografie związane z miastem. W latach trzydziestych założył Koło Miłośników Historii Zatora oraz muzeum miejskie.
Po II wojnie światowej próbował odbudować zbiory i ponownie uruchomić muzeum. Zmarł w 1949 roku. Wraz z żoną Marią i córką Krystyną spoczywa na zatorskim cmentarzu.
Inż. Witold Czupryński
Witold Czupryński urodził się w 1882 roku. Po ukończeniu szkoły mierniczej w Pskowie studiował w Akademii Rolniczej w Dublanach, którą ukończył z bardzo dobrymi wynikami.
Praktyczną wiedzę z zakresu rybactwa zdobywał między innymi w wielkim gospodarstwie stawowym w Trzeboni w Czechach. W 1911 roku związał się z dobrami zatorskimi.
Był jednym z ludzi, którzy przyczynili się do modernizacji i rozwoju zatorskiej gospodarki stawowej. Wprowadzał nowe metody żywienia ryb, prowadził eksperymenty i opracowywał własne rozwiązania techniczne.
Po powrocie do Zatora w 1923 roku objął stanowisko pełnomocnika i dyrektora gospodarstwa. W kolejnych latach produkcja stawów znacząco wzrosła.
Czupryński marzył, aby Zator był nie tylko miejscem hodowli ryb, ale również ośrodkiem naukowym i szkoleniowym. Pisał:
„Chcę stworzyć z Zatora cacko, chcę aby Zator stał się najlepszym gospodarstwem w Polsce. (…) Zator powinien stać się wzorem i szkołą”.
Był także działaczem organizacji rybackich, radnym Zatora i społecznikiem.
Zmarł w 1929 roku i został pochowany w Zatorze. Jego grób nie zachował się do naszych czasów, a dokładne miejsce pochówku pozostaje nieznane.
Zachowała się natomiast fotografia Witolda Czupryńskiego wykonana na tarasie budynku przy Rynku nr 1 w Zatorze.
Witold Nowak
Witold Nowak urodził się 12 września 1896 roku w Zatorze. Był farmaceutą i kontynuował rodzinne tradycje aptekarskie. Pracował w aptece założonej przez swojego dziadka Seweryna Winnickiego, którą następnie prowadzili jego rodzice.
W czasie II wojny światowej był członkiem grupy utworzonej przez ppor. Lecha Kwiatkowskiego w ramach batalionu Zator ZWZ-AK. Zajmowała się ona między innymi zabezpieczeniem medycznym oddziału „Sosieńki”.
Nazwisko Witolda Nowaka pojawia się także w relacjach osób zaangażowanych podczas okupacji w niesienie pomocy więźniarkom i więźniom KL Auschwitz.
Jego drugą wielką pasją była motoryzacja. Prawo jazdy uzyskał w 1923 roku, a w 1931 roku otrzymał licencję sportową Automobilklubu Polski. Brał udział w rajdach samochodowych.
Nowak był także zaangażowany w działalność samorządową. Zasiadał w Radzie Gminnej, a po śmierci burmistrza Antoniego Kotrubskiego w listopadzie 1936 roku, jako urzędujący zastępca, przejął jego obowiązki. Pełnił je do 20 marca 1937 roku, kiedy burmistrzem Zatora został Antoni Zieliński.
Witold Nowak zmarł 9 listopada 1977 roku w Zatorze.
Trzy nazwiska, trzy ważne historie
Fryderyk Růžička, Witold Czupryński i Witold Nowak reprezentowali różne dziedziny życia: medycynę, historię, rybactwo, farmację, samorząd i działalność niepodległościową. Łączy ich jedno – każdy na swój sposób pozostawił trwały ślad w historii Zatora.
Dopisanie ich nazwisk do odnowionej tablicy PRO MEMORIA pozwala nie tylko zachować pamięć o zasłużonych osobach, ale również przypomnieć kolejnym pokoleniom mieszkańców historie ludzi, którzy współtworzyli nasze miasto.
Więcej informacji na tmzz.eu
