ŻycieZatora.pl, ROKZator.pl i biblioteka.rokzator.pl działają już w zupełnie nowych odsłonach. Zmienił się ich wygląd, zaplecze techniczne, a jednocześnie pojawiło się sporo nowych możliwości. Impulsem do tej ogromnej przebudowy nie były jednak plany modernizacji. Był nim atak hakerski, który unieruchomił i uszkodził dotychczasowe serwisy. Na szczęście udało się uratować zgromadzony przez lata zasób, a podczas ataku nie doszło do wycieku danych osobowych. Skończyło się więc na strachu, wielu godzinach pracy i… trzech nowych stronach.
Zaczęło się od ataku
Hakerzy znaleźli podatność w oprogramowaniu działającym na serwerze i wykorzystali ją do zainfekowania stron. Skala ingerencji była na tyle duża, że dalsze korzystanie z dotychczasowych instalacji nie dawało pewności bezpieczeństwa.
Trzeba było działać szybko: zabezpieczyć dane, odizolować zainfekowane serwisy, sprawdzić zgromadzone materiały, a następnie rozpocząć budowę stron na nowym, aktualnym oprogramowaniu.
Najważniejsze było uratowanie tego, czego nie da się po prostu odtworzyć – wieloletniego zasobu artykułów, informacji, relacji, zdjęć i materiałów dokumentujących życie Zatora oraz działalność naszych instytucji. To się udało.
Co równie istotne, podczas ataku nie doszło do wycieku danych osobowych.
Trzy nowe strony bez ogromnych wydatków
W całej tej historii jest jeszcze jedna ważna informacja. Przygotowanie nowych serwisów nie wiązało się z ogromnymi nakładami finansowymi ani kosztownym zleceniem budowy trzech portali od podstaw. Strony powstały własnymi siłami, praktycznie bezkosztowo, jeśli nie liczyć czegoś, co zdecydowanie najtrudniej policzyć – czasu poświęconego na ich przygotowanie.
A tego potrzeba było naprawdę dużo.
Przeniesienie i uporządkowanie danych, odtworzenie archiwów, budowa nowych struktur, konfiguracja, zabezpieczenia, wyszukiwarki, kalendarze, wersje mobilne, testy, kolejne poprawki i sprawdzanie działania na różnych urządzeniach – za tym, co dzisiaj widać na ekranie, stoją dziesiątki większych i mniejszych prac.
Nowe strony są nowoczesne i responsywne, a więc wygodnie korzysta się z nich także na smartfonach i tabletach. Zostały zbudowane na aktualnym oprogramowaniu, a podczas ich tworzenia bardzo duży nacisk położono na bezpieczeństwo. Serwisy i znajdujące się na serwerze pliki są również monitorowane.
ŻycieZatora.pl – informacje, archiwum i sporo przydatnych drobiazgów
Największą zmianę przeszedł portal ŻycieZatora.pl.
Pozostaje miejscem, w którym publikujemy najważniejsze informacje z Zatora i okolicy: aktualności, zapowiedzi wydarzeń, wiadomości samorządowe, społeczne, kulturalne i sportowe, fotoreportaże oraz materiały poświęcone mieszkańcom i historii naszej małej ojczyzny.
Udało się zachować bogate archiwum artykułów z poprzednich lat. Można do niego wracać, przeglądać starsze publikacje i korzystać z wyszukiwarki. To ważne, bo po latach wiele tekstów przestaje być tylko bieżącą informacją, a zaczyna pełnić rolę cyfrowej kroniki Zatorszczyzny.
Nowe Życie Zatora ma też sporo niewielkich funkcji, które mają sprawić, że warto zaglądać tutaj również na co dzień. Już w nagłówku można sprawdzić pogodę i imieniny, a także uruchomić transmisję LIVE z kamery z zatorskiego rynku.
Rozbudowana została część sportowa. Publikujemy zapowiedzi meczów, a kibice mogą sprawdzać również aktualne tabele rozgrywek.
Na stronie dostępny jest także podcast z opowieściami Marii Madej – niezwykłym zapisem wspomnień, historii i tradycji związanych z Zatorszczyzną.
Serwis można jednym kliknięciem wyświetlić w kilku językach. To rozwiązanie przydatne zarówno dla mieszkańców, jak i dla gości oraz turystów odwiedzających Zator.
Bardzo ważna była również dostępność. Nowa strona została przygotowana z uwzględnieniem standardów WCAG i wyposażona w funkcje ułatwiające korzystanie z serwisu osobom ze szczególnymi potrzebami, w tym rozwiązania pozwalające dostosować sposób wyświetlania i czytania treści.
ROKZator.pl – przede wszystkim to, co było i co będzie
Inny charakter ma nowa strona ROKZator.pl. Tutaj najważniejsze są dwa działy: Zapowiedzi i Relacje.
Pierwszy pozwala szybko sprawdzić, co wydarzy się w najbliższym czasie – koncerty, spektakle, warsztaty, imprezy plenerowe, spotkania czy wydarzenia dla dzieci. Drugi jest kroniką tego, co już się wydarzyło. To tam trafiają teksty, zdjęcia i podsumowania imprez organizowanych przez Regionalny Ośrodek Kultury.
Ważnym elementem strony jest kalendarz wydarzeń. Co więcej, interesujące nas wydarzenia można dodawać do własnego Kalendarza Google, aby telefon czy komputer przypomniał o nich w odpowiednim momencie.
Na stronie publikowane są także miesięczne plany działalności ROK-u, a osobne miejsce zajmują programy przygotowywane na ferie i wakacje.
Jest również dział poświęcony zajęciom stałym, dzięki któremu łatwiej odnaleźć informacje o regularnej ofercie Regionalnego Ośrodka Kultury.
Podobnie jak Życie Zatora, także stronę ROK-u można jednym kliknięciem wyświetlić w kilku językach.
Ciekawostką jest przygotowana strona „Odwiedzili nas” – lista artystów, którzy na przestrzeni lat występowali w Zatorze lub prezentowali tutaj swoje prace. To nie tylko interesujący spis nazwisk. Kiedy spojrzy się na niego jako na całość, staje się również świadectwem wielu lat działalności kulturalnej i pokazuje, jak wielu twórców gościło w naszym mieście.
Biblioteka.rokzator.pl – książki, informacje i pamięć
Trzecim serwisem, który powstał na nowo, jest strona Biblioteki Publicznej w Zatorze – biblioteka.rokzator.pl.
Jedną z podstawowych funkcji jest oczywiście dostęp do katalogu online, dzięki któremu można przeglądać biblioteczne zbiory, a czytelnicy mogą korzystać ze swojego konta.
Wprowadziliśmy również niewielkie rozwiązanie, które w praktyce okazuje się bardzo wygodne. Już w nagłówku strony można sprawdzić, czy główna biblioteka jest w tej chwili otwarta czy zamknięta. Jeżeli jest zamknięta, serwis informuje, kiedy zostanie ponownie otwarta. Nie trzeba więc szukać godzin pracy w kolejnych zakładkach. Szczegółowe informacje znajdują się także na stronie Kontakt i godziny otwarcia.
Szczególnie ważną częścią serwisu jest cyfrowe archiwum „Życia Zatora”. Trafiają do niego kolejne historyczne wydania gazety, dzięki czemu materiały, które przez lata można było znaleźć przede wszystkim na papierze, stają się dostępne przez internet.
Archiwum jest sukcesywnie uzupełniane i opracowywane, a historyczne numery można przeglądać bez wychodzenia z domu.
I to nie koniec. Strona biblioteki będzie rozwijana o dział Archiwum Społeczne Gminy Zator – miejsce przeznaczone do gromadzenia, opisywania i udostępniania materiałów związanych z lokalną historią.
W ten sposób serwis biblioteki ma stopniowo stawać się nie tylko stroną instytucji, ale również jednym z internetowych miejsc przechowywania pamięci o Zatorze i jego mieszkańcach.
Dużo pracy, jeszcze więcej testów
Uruchomienie strony nie oznacza zakończenia pracy nad nią.
Trzy nowe serwisy są cały czas testowane. Poprawiamy znalezione błędy, sprawdzamy działanie na różnych ekranach, dopracowujemy wersje mobilne i dodajemy kolejne rozwiązania. Niektórych problemów nie da się zauważyć podczas testów – pojawiają się dopiero wtedy, gdy z serwisu zaczynają jednocześnie korzystać setki użytkowników na różnych urządzeniach i przeglądarkach.
Dlatego wszystkie trzy strony będą nadal rozwijane.
Sądząc po statystykach, jest dla kogo to robić. Ruch w nowych serwisach jest bardzo duży. Czytelnicy wrócili szybko i korzystają zarówno z najnowszych informacji, jak i z materiałów archiwalnych.
To chyba najlepsze potwierdzenie, że lokalne strony internetowe nadal są potrzebne.
Skończyło się na strachu… i nowych stronach
Atak hakerski mógł zakończyć się znacznie gorzej. Udało się jednak zabezpieczyć najważniejsze zasoby, zachować archiwa i – co najważniejsze – nie doszło do wycieku danych osobowych.
Zamiast próbować za wszelką cenę przywracać stare, naruszone instalacje, powstały trzy nowe serwisy.
Są nowocześniejsze, wygodniejsze na smartfonach, mają nowe funkcje i zostały przygotowane z dużo większym naciskiem na bezpieczeństwo. Jednocześnie udało się zrobić to bez ogromnych nakładów finansowych.
Pozostało jeszcze sporo do poprawienia i jeszcze więcej pomysłów do zrealizowania. Ale najważniejsze jest już za nami.
ŻycieZatora.pl, ROKZator.pl i biblioteka.rokzator.pl znów działają. A wraz z nimi dostępne są materiały, które przez lata dokumentowały i nadal dokumentują życie naszej gminy.
Autorem nowych stron, osobą odpowiedzialną za ich przygotowanie i rozwój oraz za publikowane treści jest Łukasz Dziedzic.
